Dobór kanałów wentylacyjnych: średnica, kształt, materiały
Kanał wentylacyjny w mieszkaniu rzadko projektuje się od zera, ale przy remoncie lub wymianie okien na szczelne warto przeanalizować, co faktycznie prowadzi powietrze z kuchni i łazienki na zewnątrz. Największe znaczenie dla oporów przepływu ma średnica. Zmniejszenie przekroju z 150 mm na 100 mm to spadek powierzchni o ponad połowę, a opory rosną odwrotnie proporcjonalnie do pola przekroju. Wentylator, który przy kanale 150 mm pracował spokojnie, przy 100 mm zaczyna wyć, bo musi wytworzyć wyższe ciśnienie przy tym samym strumieniu objętości.
Kształt kanału wpływa na rozkład prędkości przy ściankach. Przewód okrągły ma najmniejszy obwód przy danym polu przekroju, więc straty tarcia są w nim najniższe. Kanał prostokątny o tym samym polu przekroju ma większy obwód, a narożniki sprzyjają tworzeniu się wirów. Jeśli musisz zmieścić przewód w zabudowie, wybierz prostokąt o proporcji boków maksymalnie 1:3 i dodaj łagodne kolana zamiast ostrych kolanek. Każdy ostry zakręt to dodatkowy opór miejscowy, który objawia się szumem i spadkiem wydajności. Praktyczne wskazówki, jak ograniczyć ten efekt, znajdziesz w poradniku o wyciszeniu szumu wentylacji i okapu, gdzie opisano dobór tłumików i przewodów elastycznych.
Materiał kanału decyduje o tym, jak przewód przenosi drgania i czy sam nie generuje hałasu. Cienka blacha stalowa zachowuje się jak membrana i potrafi dzwonić przy większych prędkościach powietrza. Rury sztywne z PVC są cichsze, ale sztywne połączenia przenoszą drgania od wentylatora na całą instalację. Przewody elastyczne ze zbrojeniem tłumią wibracje, jednak ich pofalowana wewnętrzna powierzchnia zwiększa opory nawet o 30 procent w porównaniu z gładkim odpowiednikiem. Kompromisem są kanały sztywne z krótkim odcinkiem elastycznym przy wentylatorze.
Przy doborze średnicy kieruj się prędkością powietrza, a nie tylko średnicą nominalną. Dla kanałów głównych w mieszkaniu przyjmuje się 3 do 5 metrów na sekundę, a w odgałęzieniach do 3 metrów na sekundę. Powyżej tych wartości szum przepływu staje się słyszalny niezależnie od materiału. Zmierz dostępną przestrzeń, policz opory dla najdłuższej trasy i dopiero wtedy wybierz wentylator o charakterystyce dopasowanej do obliczonego ciśnienia. Kanał przewymiarowany nie zaszkodzi, zbyt wąski zawsze będzie hałasował.